Instituut voor Neuropathische Pijn

Home > Algemeen > Neuropathie > Indeling perifere neuropathie

Indeling perifere neuropathie

  1. verminderd gevoel en tast (stoornis sensibele zenuwen),
  2. verminderde kracht (stoornis motorische zenuwen) en
  3. stoornissen in autonome functies, zoals hart, darmen, blaas.

Symptomen komen veel voor

En die symptomen komen vaak voor bij veel verschillende neuropathieen. Bij de diabetische neuropathie bijvoorbeeld vind je vaak symptomen uit alle drie groepen. Daarom moeten we in de bespreking een andere indeling gaan hanteren. Als u onze website verder bezoekt, ziet u hoe we dat gedaan hebben, om het voor u overzichtelijk te maken.

Veel indelingen mogelijk 

Er zijn dus veel verschillende wijzen waarop de polyneuropathie vormen ingedeeld kunnen worden. Voor patienten zou het handig zijn als we de neuropathievormen zouden indelen naar wat patienten zelf ervaren, dus naar de symptomen. Maar dat werkt niet goed. Er zijn namelijk maar 3 grote groepen van symptomen: verminderd gevoel (stoornis sensibele zenuwen), verminderde kracht (stoornis motorische zenuwen) en stoornissen in autonome functies, zoals hart, darmen, blaas. En die symptomen komen toch erg vaak voor bij veel verschillende neuropathieen. Bij de diabetische neuropathie bijvoorbeeld vindt je vaak symptomen uit alle 3 groepen. 


 

We houden het even simpel 

We kijken even terug hoe men in het verleden de neuropathie vormen indeelde, om het simpel te houden. 

Ongeveer honderd jaar geleden noemde men polyneuropathie een ontsteking, een ‘itis’, zoals dat dan heet. En die polyneuritis werd omschreven als een algemene verspreid voorkomende ontsteking of degeneratie van de zenuwen, symmetrisch in de verdeling van de symptomen en in het algemeen vooral van de zenuwen naar armen en benen, waarbij vooral de einden van die zenuwen aangedaan zijn. Dat verklaart de naam: perifere neuritis. Behalve dat we heden ten dage niet meer van een neuritis spreken, maar van een neuropathie, is er niet veel veranderd in de definitie van polyneuropathie.p1060521.jpg

Hieronder een indeling van neuropathievormen uit 1913. Grappig is dat die indeling in wezen nu ook nog bestaat. De hedendaagse indeling bespreken we in het laatste hoofdstuk van dit deel. 

Soorten neuropathie  

  1. De eerste groep is de toxische neuropathie, ten gevolge van een giftige stof. De alcohol neuropathie is daar een vorm van, maar ook de neuropathie als bijwerking van anti-kanker middelen. En vroeger zag je natuurlijk allerlei vreselijke vergiftigingen, zoals met arsenicumen, lood en dregelijke.
  2. De tweede groep zijn neuropathieen door infecties, die kennen we nu ook, zoals de HIV neuropathie, of de neuropathie bij de ziekte van Lyme.
  3. De derde groep zijn de neuropathievormen door metabole (stofwisselings)oorzaken, zoals de diabetische neuropathie.
  4. De vierde groep zijn de neuropathieen van onbekende origine. Die groep noemen we nu idiopatisch, dat betekent dat we het niet weten…. 

 

p1060522.jpg

Wetenschappelijke indeling op basis van verdeling symptomen en ziekteproces 

In het ziekenhuis Leyenburg (Den Haag) ontwikkelden neurologen de volgende indeling van de verschillende vormen van perifere polyneuropathieën. Het is boeiend om te zien dat deze indeling berust op de verdeling van de symtomen van de neuropathie en de pathologische anatomie van de aandoening.  Hiervolgt die indeling uit Den Haag:

ploneuropathie.gif

Een andere indeling van neuropathievormen is op basis van de oorzaken, waarbij je de neuropathie omschrijft met de oorzaak. Voorbeelden: diabetische neuropathie en erfelijke neuropathie. 

De moderne indeling van neuropathie: van liefde tot suiker

Het lijkt het meest logisch om neuropathieen in te delen volgens de oorzaak, in zoverre we die tenminste kennen. De oorzaken van neuropathie zijn nogal verschillend. Dat gaat van liefde tot suiker. Liefde? Suiker? 

Liefde: een romantische oorzaak van de neuropathie: de verlamming van de verliefden, de ‘paralysie des amoureux’, een aandoening die natuurlijk door de Fransen ontdekt is…Als je eens met een slapende arm wakker wordt na een mooie nacht, omdat je geliefde in je armen in slaap gevallen is. Dat komt dan omdat de zenuw in je arm een paar uur afgeklemd is geweest. Meestal is de behandeling daarvan simpel..gewoon schudden met je arm. En je geliefde eerst loslaten natuurlijk. Dan gaat je arm eerst vreselijk tintelen en daarna komt het weer goed.

Als een neuropathie veroorzaakt wordt door een tekort aan een vitamine, of een chronisch teveel (te enthousiast vitaminesupplementen geslikt.!) dan is de behandeling ook makkelijk en duidelijk. Of het tekort aan vitamine aanvullen, of het teveel stoppen. Was het maar altijd zo simpel. Bij het merendeel van de neuropathie vormen is de oorzaak helaas lastig te behandelen. Of we kennen de oorzaak niet.

De meest voorkomende oorzaak van neuropathie, suikerziekte, is in principe moeilijk behandelbaar. Je zou denken dat bij een optimale behandeling van de suikerziekte de neuropathie ook beter wordt, maar dat is niet per se zo. De diabetische neuropathie is in wezen niet goed behandelbaar door een optimale behandeling van de suiker. Maar een optimale instelling van de suiker is wel enorm belangrijk om de neuropathie niet nog verder of sneller te laten verslechteren.

Indeling in oorzaken 

Een indeling van de oorzaken volgens moderne inzichten. Polyneuropathie veroorzaakt door: 

  • Tekorten (bijvoorbeeld vitamine tekorten)
  • Vergiftigingen (bijvoorbeeld te veel vitamine)
  • Stofwisselingsstoornissen (suikerziekte)
  • Erfelijke stoornissen (HMSN I en II en het syndroom van Déjerine Sottas)
  • Infecties (AIDS)
  • Auto-immuunziekten, de ontstekingspolyneuropathie (Guillain-Barré ) en
  • Onbekende oorzaken (CIAP)

Meest voorkomende neuropathie en belangrijkste risicofactoren

De diabetische neuropathie komt het meest voor. Gevolgd door de zoster neuralgie (gordelroos), de zogenaamde idiopathische polyneuropathie en de CIAP, de erfelijke polyneuropathie, de ontstekingspolyneuropathie en de polyneuropathie bij overmatig alcoholgebruik of door geneesmiddelen. Dat zijn de meest voorkomende oorzaken van polyneuropathie.

De belangrijkste risicofactoren voor polyneuropathie zijn dus: diabetes, overmatig alcoholgebruik en het gebruik van medicijnen die giftig voor de zenuwen zijn (zoals anti-kankermiddelen).

Bijna de helft van de patiënten met een polyneuropathie heeft diabetes. Daarom gaan we allereerst in op deze vorm van polyneuropathie.

Versie April 2010; Auteurs prof.dr. Jan M. Keppel Hesselink en David J. Kopsky

Gerelateerde artikelen