10 vragen over Chronische Idiopathische Axonale Neuropathie (CIAP)

Een Chronische Idiopathische Axonale Neuropathie, ofwel CIAP, is een aandoening van de perifere zenuw. De langste gevoelszenuwen worden het eerste aangetast. Omdat de langste zenuwen van de rug tot in de tenen reiken, zal de aandoening beginnen in de tenen van beide benen. Naarmate de tijd vordert zullen de klachten langzaam omhoog kruipen tot aan de knieën.

dvn-105822259-Kevin-Hutson-Dreamstime-INP Chronische Idiopathische Axonale Neuropathie CIAP
CIAP vormgegeven als boomwortels

1. Wat is de oorzaak van CIAP?

De oorzaak van CIAP is niet bekend. Als bekende oorzaken van een perifere neuropathie in de voeten zijn uitgesloten (zoals diabetes, te traag werkende schildklier, te weinig vitamine B12, te veel vitamine B6, alcoholmisbruik), dan wordt gesproken van CIAP. Bij een perifere neuropathie heeft ongeveer 50% van de patiënten een CIAP.

2. Wat zijn de klachten bij een CIAP?

De klachten kunnen zich uiten in doofheid, stijf gevoel, het gevoel alsof je op kussentjes loopt. Want de gevoelszenuw geleidt niet meer goed. Dit wordt een negatief symptoom genoemd.

Tegelijkertijd kan in het aangedane gedeelte van het lichaam, de volgende klachten aanwezig zijn:

Als deze klachten aanwezig zijn, dan is het zenuwstelsel overactief. Deze klachten worden positieve symptomen genoemd. Ook kan de balans verstoord zijn. Dit komt omdat de zenuwen de spierspanning registreren, niet meer goed werken. Hierdoor kunnen ze niet meer automatisch een seintje naar de tegenoverliggende spieren geven om aan te spannen. Het effect is dat de mensen vaak het gevoel hebben dat ze dronken lopen. 

3. Kan een CIAP genezen?

CIAP is een chronische ziekte die niet te genezen is. Wel zijn er mogelijkheden om de pijn te doen verminderen met medicijnen en vooral pijnstillende crèmes.

4. Welke medicijnen zijn er voor een CIAP?

De medicijnen tegen de zenuwpijn die vaak aanwezig is in beide voeten en onderbenen zijn middelen die de overactiviteit remmen. Dit zijn anti-epileptica (Gabapentine, en Pregabaline), en anti-depressiva (Amitriptyline, en Duloxetine). Het probleem van deze middelen is dat patiënten er vaak suffig van worden. Meer dan de helft van de patiënten stopt dan ook binnen een jaar met deze middelen.[1]

Daarom zijn wij 10 jaar geleden begonnen met de ontwikkeling van pijnstillende crèmes. De laatst ontwikkelde crème is Fenytoine crème. Binnen 30 minuten weten patiënten of de crème werkt. 

5. Welke behandelingen zijn er voor Chronische Idiopathische Axonale Neuropathie?

Andere behandelingen om de pijn te doen verminderen, zijn TENS en PENS. TENS staat voor transcutane electrische neurostimulatie. Plakelektrodes worden op de voeten geplakt en over de plakkers wordt stroom gegeven. Wanneer de pijn niet te heftig is, kan TENS een uitkomst zijn. Zet de stroom in het begin niet te hoog, aangezien de pijn bij enkele mensen met hevige pijn, de pijn kan toenemen. Bij PENS worden in plaats van plakkers, naaldelektroden gebruikt. 

6. Wie krijgen Chronische Idiopathische Axonale Neuropathie?

Ouderen (ouder dan 45 jaar) kunnen CIAP ontwikkelen. 

7. Hoeveel mensen hebben een CIAP?

In de VS alleen schat men dat er 5 tot 8 miljoen patiënten met CIAP zijn.[2] En in de hele wereld waarschijnlijk iets tussen de 10 en de 60 miljoen. Alleen al in de VS al zijn er 9 miljoen diabetes patiënten met neuropathie. De helft daarvan heeft of krijgt neuropathische pijn.

In de grafiek is te zien hoeveel patiënten er in 2008 waren en hoeveel er in 2023 zullen zijn. Het grootste deel van al die patiënten heeft pijn die samenhangen met lage rugpijn, en zenuwpijn door diabetes (suikerziekte). Dit komt omdat te veel suiker in het bloed de zenuwen aantast.

worldwide-neuropathis-pain-patients-INP.jpg

Chronische pijn: nationale pijnmeting

In het najaar van 2010 is een nationale enquête gehouden over pijn. Bijna 10.000 mensen deden mee aan het onderzoek. De resultaten zijn in januari 2011 gepresenteerd. Naar schatting kampt 1 op de 5 inwoners van Nederland met pijn. Uit dit onderzoek blijkt dat meer dan 2 miljoen mensen lijden aan chronische pijn. Vaak leidt chronische pijn tot ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid, somberheid en slapeloosheid.

In de bijeenkomst in het  Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam werd gepleit om chronische pijn hoog op de agenda van de zorg te plaatsen. Kennis en kunde zijn van essentieel belang bij de diagnose, behandeling en gerichte doorverwijzing van chronische pijn.

8. Kom ik in een rolstoel wanneer ik CIAP heb?

De meeste patiënten komen niet in een rolstoel door een CIAP. Wel zal het lopen minder goed gaan. Fysiotherapie en thuis trainen kan er voor zorgen dat de evenwichtsproblemen verbeteren, of in ieder geval niet verslechteren.

9. Is Chronische Idiopathische Axonale Neuropathie progressief?

CIAP trekt langzaam op. Wel is deze aandoening te remmen in progressie.

10. Wat kan ik zelf doen bij een CIAP?

Om goed advies te krijgen wat u zelf kan doen bij CIAP, maak dan een eerste afspraak met een van onze artsen.

Bronnen

Bron voor grafiek

Bekijk hier onze video’s over CIAP.

Drs. D.J. Kopsky, arts, september 2019
’10 vragen over Chronische Idiopathische Axonale Neuropathie (CIAP)’

CIAP of pijn in voeten door statines?

Rusteloze benen door een CIAP
CIAP met brandende voeten is niet nodig!
CIAP patiënt met brandende pijn loopt weer


Referentielijst

[1] Gharibian D1, Polzin JK, Rho JP. | Compliance and persistence of antidepressants versus anticonvulsants in patients with neuropathic pain during the first year of therapy. | Clin J Pain. | 2013 May;29(5):377-81. doi: 10.1097/AJP.0b013e31825e45d9.

[2] Singer MA, Vernino SA, Wolfe GI. | Idiopathic neuropathy: new paradigms, new promise. | J Peripher Nerv Syst. | 2012 May;17 Suppl 2:43-9. doi: 10.1111/j.1529-8027.2012.00395.x.


Wat kunnen wij voor u betekenen?

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Ik ga akkoord met de privacyverklaring*