Home > Neuropathie > Overige > Atypische aangezichtspijn en typische aangezichtspijn: nieuwe behandeling

Atypische aangezichtspijn en typische aangezichtspijn: nieuwe behandeling

Atypische Aangezichtspijn

Atypische Aangezichtspijn

Aangezichtspijn is een erg pijnlijke aandoening, die veelal leidt tot een lange weg van zoeken, verlichting, terugval, lijden, hoop, wanhoop, verdriet, opluchting en pogingen tot acceptatie voor degenen die de pijn treft en hun omgeving.

De typische en atypische aangezichtspijnen, behandeling is problematisch

Deze indeling is eigenlijk niet meer zo wetenschappelijk, omdat er veel tussenvormen bestaan, maar wel duidelijk.
Bij typische aangezichtspijn is er aanvalsgewijs in een helft van het gezicht steeds weer scherpe en felle pijnstoten.
Bij atypische aangezichtspijn kan dat ook zo zijn, maar tegelijkertijd is er ook chronische pijn in het gelaat, dat niet perse aan een zijde hoeft voor te komen. Ook het brandende tongsyndroom en onduidelijke chronische kies- tand- en kaakpijnen worden wel gerekend tot de aangezichtspijnen. [1]

Behandelingen zijn er vele, maar het komt frequent voor dat behandelingen geen effect hebben bij de typische en de atypische aangezichtspijn, zelfs meer bijzondere, zoals laser therapie. [2][3] Er zijn zowel medicamenteuze behandelingen mogelijk, als meer ingrijpende, zoals het gamma-mes. Dat is een speciale bestraling: bij een behandeling met een ‘Gamma Knife’ wordt een heel klein gedeelte in het hoofd bestraald. Ook is er en neurochirurgische ingreep mogelijk, de operatie volgens Janetta.
Helaas geldt voor atypische aangezichtspijn dat er geen enkel goed en overtuigd bewezen behandeling bestaat. Ook antidepressiva werken vrijwel niet. [4] Je moet ook oppassen voor zinloze behandelingen door tandartsen en kaakchirurgen; opereren in het aangezichtspijn gebied werkt meestal niet. [5]

Behandel protocol voor atypische aangezichtspijn

Wij hebben een behandelprotocol ontwikkeld op basis van het pijnstillende supplement palmitoylethanolamide (PEA) samen met een creme die eveneens deze stof bevat met daarnaast ketamine of andere actieve pijnstillende stoffen.

Het middel PEA is ontwikkeld doordat enkele topwetenschappers de tip gaven om de natuur te volgen met haar eigen moleculen.

We hebben een serie van dergelijke pijnstillende creme’s die we kunnen proberen. Deze combinatie kan bovendien toegepast worden naast andere behandelingen. Verder hebben we gemerkt dat de natuurlijke pijnstiller PEA de werking van andere pijnstillers, zoals bijvoorbeeld Lyrica of Tramadol kan versterken, zodat er minder van die middelen gegeven kan worden. Dat heeft dan als bijkomend voordeel minder bijwerkingen.

Voorbeeld: Een patient met aangezichtspijn: behandeling met PEA en PEA-ketamine 10% creme:

Een 85 jaar oude patiente kwam bij ons, met recidiverende pijnklachten na een gamma-mes behandeling van de trigeminuszenuw. Na de ingreep was de pijn niet verdwenen, integendeel de pijn was chronisch van aard, met daarboven op aanvallen van messcherpe pijn.

We behandelden met PEA als supplement (2 maal 2 capsules/dag) en een creme die 1,5% PEA bevat en 10% ketamine. Hierop verminderde de pijn en de creme alleen gaf binnen 30 minuten een reductie van 25%. Het was ook duidelijk dat er pijn bleef, daar waar niet gesmeerd werd.

Veel oorzaken van aangezichtspijn en veel soorten

Er zijn zeer veel oorzaken op te noemen voor aangezichtspijn, en onder de link oorzaken om iedereen te verwarren…

Het concept aangezichtspijn koppelt het symptoom pijn aan één lichaamsgebied, het orofaciale gebied (hoofd). De oorzaak van deze orofaciale of aangezichtspijn wordt bepaald door de onderliggende aandoening. In een groot aantal gevallen kan de diagnose met voldoende zekerheid gesteld worden op basis van een zorgvuldige anamnese en een gedegen klinisch en tandheelkundig onderzoek. Omdat de tandheelkundige oorzaken van aangezichtspijn en problemen met de kaak het meest voorkomen, zijn een goede samenwerking en taakverdeling tussen huisarts en tandarts essentieel. Indien op grond hiervan een diagnostische onzekerheid blijft bestaan, wordt op indicatie verder aanvullend onderzoek verricht.

In de dagelijkse praktijk levert het stellen van een diagnose bij chronische vormen van aangezichtspijn de meeste problemen op.

Neurologen maken onderscheid tussen de primaire trigeminusneuralgie (PTN, idiopathische trigeminusneuralgie, tic douloureux) en de secundaire of symptomatische trigeminusneuralgie (STN) of (beter) trigeminusneuropathie.

Bij primaire aangezichtspijn zijn er eenzijdige, heftige en kortdurende pijnscheuten in het aangezicht, uitstralend naar de neusvleugel of naar de onderkaak. Uitstraling naar het oog komt ook voor, maar dat is zeldzamer. De aanvallen kunnen uitgelokt worden door het aanraken van kleine gebieden, de zogenaamde triggerpoints, zoals een neusvleugel, door bepaalde temperatuursinvloeden, airconditioning, of door bepaalde bewegingen (kauwen, scheren, tandenpoetsen, praten).

Secundaire aangezichtspijn is er per definitie sprake van een aantoonbare beschadiging van de aangezichtszenuw (nervus trigeminus). Toch worden bij slechts 25% van de gevallen van secundaire aangezichtspijnen afwijkingen gevonden bij klinisch neurologisch onderzoek, meestal een gevoels-uitval in de tweede of derde zenuwtak van de aangezichtszenuw. Naast een zone van veranderd/verminderd gevoel in het trigeminusgebied kunnen andere afwijkingen gevonden worden, zoals een of meerdere oogspierverlammingen.

Atypische aangezichtspijn: verdere details

Dit is de meest voorkomende vorm van aangezichtspijn, waarvan de oorzaak is vaak niet duidelijk is, omdat meerdere factoren een rol kunnen spelen. De pijn heeft de volgende eigenschappen:

Diffuus, diep, op meerdere plaatsen
Weken tot jaren aanwezig
Dof, borend, continu
Reactie op stress en moeheid: pijn wordt meer
Bij onderzoek geen afwijkingen die de pijn verklaren
Bijkomende depressie komen voor
Behandeling multimodaal: meer dan een behandeling of therapie is noodzakelijk

Vaak is er een oorspronkelijke aanleiding die het begin markeert, zoals een tandextractie of endodontische behandeling. Er zijn aanwijzingen dat daardoor de aangezichtszenuwen gevoelig kunnen worden en blijven (sensitisatie). Mogelijk zijn sommige mensen hiervoor onder bepaalde omstandigheden gevoelig. Daarbij wordt onder andere gedacht aan periodes met stress.

Een zogenaamde ‘multimodale’ behandeling wil zeggen dat meerder factoren tegelijk behandeld worden. Enerzijds wordt medicatie voorgeschreven, zoals antidepressiva die zenuwen ongevoeliger maken. Pijnstillers helpen niet bij deze vorm van aangezichtspijn. Anderzijds zijn er verschillende vormen van psychologische ondersteuning mogelijk om te voorkomen dat dit probleem ‘boven het hoofd’ groeit.

DJ Kopsky,  prof. dr. Jan M. Keppel Hesselink, artsen, revisie maart 2015

Referentie

[1] Forssell H1, Jskelinen S, List T, Svensson P, Baad-Hansen L. | An update on pathophysiological mechanisms related to idiopathic oro-facial pain conditions with implications for management. | J Oral Rehabil. | 2014 Dec 8. doi: 10.1111/joor.12256. [Epub ahead of print]

[2] Amanat D1, Ebrahimi H, Lavaee F, Alipour A. | The adjunct therapeutic effect of lasers with medication in the management of orofacial pain: double blind randomized controlled trial. | Photomed Laser Surg. | 2013 Oct;31(10):474-9. doi: 10.1089/pho.2013.3555.

[3] Brown JA1. | The neurosurgical treatment of neuropathic facial pain. | Otolaryngol Clin North Am. | 2014 Apr;47(2):343-9. doi: 10.1016/j.otc.2013.10.003. Epub 2013 Nov 28.

[4] Forssell H1, Tasmuth T, Tenovuo O, Hampf G, Kalso E. | Venlafaxine in the treatment of atypical facial pain: a randomized controlled trial. | J Orofac Pain. | 2004 Spring;18(2):131-7.

[5] von Eckardstein KL1, Keil M, Rohde V. | Unnecessary dental procedures as a consequence of trigeminal neuralgia. | Neurosurg Rev. | 2014 Nov 25. [Epub ahead of print]