Home > Neuropathie > Diabetes (suikerziekte) en neuropathie > Autonome neuropathie bij suikerziekte (DM)

Autonome neuropathie bij suikerziekte (DM)

Autonome neuropathie bij suikerziekte is een complicatie die vervelende effecten heeft. Bij suikerziekte kunnen lastig te behandelen symptomen en klachten optreden die als oorzaak de autonome neuropathie hebben. We denken dan aan:

Stoornissen in het functioneren van zenuwen naar een of meer interne organen worden autonome neuropathie genoemd.

Autonome neuropathie

Autonome neuropathie is een zenuwbeschadiging van zenuwen behorend tot het autonoom zenuwstelsel. Het woord autonoom suggereert een onafhankelijkheid van het zenuwstelsel ten opzichte van het somatische of willekeurige zenuwstelsel. De zenuwen van het autonoom zenuwstelsel gaan vooral naar de interne organen en bestaan uit gevoelszenuwen en motorische zenuwen.

Autonome neuropathie komt het meest frequent voor bij diabetes.[1] Afhankelijk van welke zenuwen zijn aangedaan kunnen de symptomen zijn:

duizeligheid, flauwvallen, lage bloeddruk, gewichtsverlies, veel of weinig zweten, diarree of verstoppingen, misselijkheid en braken, impotentie, pijnen in buik of borst en hartritme stoornissen.

De diabetische autonome neuropathie (DAN) wordt vaak door artsen niet goed (h)erkend: het komt echter vaker voor dan we denken en kan hele nare gevolgen hebben.[2] DAN kan het gehele autonome zenuwstelsel aantasten, omdat de verschillende soorten zenuwen aangedaan zijn (de zogenaamde vasomotorische, visceromotorische en sensorische vezels naar verschillende interne organen). Het is eigenlijk een systeemziekte waarbij meerdere orgaansystemen aangetast worden en de aandoening ontstaat al vrij frequent in het begin van suikerziekte.

Het komt vaker voor dan we denken:

Hartproblemen 50%, blaasfunctiestoornissen 60%, erectiestoornissen 50%, darmklachten: 40-60%.

Aandoeningen per orgaansysteem zijn:[3]

Hart:[4] snelle hartslag in rust en moeite bij inspanning, lage bloeddruk en dreigend hartinfarct (rusttachycardie, inspanningsintolerantie, orthostatische hypotensie, stille myocardischemie), de QT interval op het ECG kan verlengd zijn.[5]

Darmen:[6] slikklachten, verlammingen van de maag,[7] obstipatie, diarree, incontinentie voor ontlasting.

Uro-genitale stelsel: blaasfunctiestoornissen, erectiestoornissen, en verminderde vaginale vochtigheid.

Zweet/huid systeem: niet zweten, warmte-intoleranie, transpireren bij eten, droge huid.

Voorts kan de patient ongevoelig worden voor tekenen van hypoglycaemie!

Slecht ingestelde diabetes is de belangrijkste oorzaak van diabetische autonome neuropathie! Vroegdiagnose is belangrijk.[8] De diagnose vindt plaats op basis van de zogenaamde Valsalva manoeuvre, waarbij men bij de DAN afwijkingen kan vinden: minder frequentie in variatie van het hart en lager dan normale bloeddrukdaling en langzamer herstel van de bloeddruk.

Behandeling autonome neuropathie

De behandeling is vooral gericht op het voorkomen van DAN: de suikerziekte dient goed ingesteld te zijn en samen aanwezige hart- en vaataandoeningen dienen goed behandeld te worden. Een zogenaamde β-blokker kan bij een snelle hartslag voorgeschreven worden. Leefregels zijn van belang: dieet en beweging, maar voorzichtig met inspanningen bij DAN!

Versie oktober 2009; Auteurs: Prof.dr. Jan M. Keppel Hesselink, en Drs. David Kopsky, artsen, revisie jan 2014, JMKH

Referentie

[1] Freeman R. | Autonomic peripheral neuropathy. | Lancet. | 2005 Apr 2-8;365(9466):1259-70.

[2] Vinik AI, Freeman R, Erbas T. | Diabetic autonomic neuropathy. | Semin Neurol. | 2003 Dec;23(4):365-72.

[3] Freeman R. | Autonomic peripheral neuropathy. | Neurol Clin. | 2007 Feb;25(1):277-301.

[4] Takahashi N, Nakagawa M, Saikawa T, Watanabe M, Ooie T, Yufu K, Shigematsu S, Hara M, Sakino H, Katsuragi I, Tanaka K, Yoshimatsu H. | Regulation of QT indices mediated by autonomic nervous function in patients with type 2 diabetes. | Int J Cardiol. | 2004 Sep;96(3):375-9.

[5] Veglio M, Chinaglia A, Cavallo-Perin P. | QT interval, cardiovascular risk factors and risk of death in diabetes. | J Endocrinol Invest. | 2004 Feb;27(2):175-81.

[6] Phillips LK, Rayner CK, Jones KL, Horowitz M. | An update on autonomic neuropathy affecting the gastrointestinal tract. | Curr Diab Rep. | 2006 Dec;6(6):417-23.

[7] Feigenbaum K. | Update on gastroparesis. | Gastroenterol Nurs. | 2006 May-Jun;29(3):239-44; quiz 245-6.

[8] Vinik AI, Mehrabyan A. | Diagnosis and management of diabetic autonomic neuropathy. | Compr Ther. | 2003 Summer-Fall;29(2-3):130-45.

Gerelateerde artikelen