Home > Behandelingen > Plakker-electrostimulatie (TENS) > TENS bij neuropathische pijn

TENS bij neuropathische pijn

Transcutane Electrische Neuro Stimulatie of wel afgekort TENS is redelijk bekend in de behandeling van pijn. Bij deze techniek worden plakelectroden op de huid geplakt, meestal op de plaats waar de pijn heerst en wordt er een electrische stroom over de electroden geplaatst. Meestal is de frequentie van de stroom 100 Hz, 80 Hz, 15 Hz, 2 Hz of een combinatie van een hoge en lage frequentie. Bij neuropathische pijn zijn maar een paar kleine onderzoeken gedaan naar TENS. Deze onderzoeken zijn echter wel hoopvol.

Een kleine studie met 31 diabetes type II patienten met neuropathie werden verdeeld over 2 groepen. De actieve groep kreeg een TENS aangemeten met 2 Hz, de placebogroep kreeg een TENS die niet werkte. De patienten moesten thuis gedurende 4 weken elke dag 30 minuten het TENS apparaat gebruiken. Op een schaal van 0 tot 5 werd door de patienten de pijn gescoord. Na 4 weken hadden de patienten met de echte TENS duidelijk minder pijn dan de placebogroep (52% +/- 7% versus 27% +/- 10%, P < 0.05).[1]

Een andere studie met 19 diabetes type II patienten liet vergelijkbare resutaten zien. Ook hier werd een lage frequentie (4 Hz) een verbetering waargenomen na 6 en 12 weken iedere dag een half uur de TENS te gebruiken. De placebogroep had geen duidelijke verbeteringen.[2]

Een onderzoek met 26 diabetes type 2 patienten met neuropathie waarin polytherapie werd toegepast liet zien dat lage frequente TENS duidelijk de pijn kon verminderen, bovenop de amitriptyline. Van de 26 patienten werden 23 patienten, die niet (duidelijk) reageerden op amitriptyline verdeeld over twee groepen: de TENS groep en de placebo TENS groep. De pijn werd gescoord op een schaal van 0-5. Na 4 weken hadden 15 van de 26 patienten enige verbetering van de amitriptyline (60%). Na 12 weken TENS 2 Hz, of placebo bleek dat de echte TENS duidelijk meer effect had dan de placeboTENS bovenop de amitriptyline.[3]

Zeer hoge frequenties

Het moduleren van 4,096 Hz, naar 32,768 Hz in 3 seconden en weer terug, bleek ook effect te hebben op de neuropathie.  In een studie met 41 diabetes type II patienten, werden de patienten verdeeld over een TENS groep (180 Hz) en de zeer hoge frequentiegroep. Drie dagen lang werd per dag een half uur aan de beide groepen de therapie aangeboden. Na drie dagen bleek de zeer hoge frequentie groep meer effect te hebben dan de TENS.[4] Interessant zou zijn geweest wanneer er een langere tijd werd gestimuleerd met beide methoden en ook met 2 Hz in plaats van 180 Hz wat in andere studies niet wordt gebruikt als stimulatiefrequentie.

Effective treatment of symptomatic diabetic polyneuropathy by high frequency external muscle stimulationEffective treatment of symptomatic diabetic polyneuropathy by high frequency external muscle stimulation

We laten de auteurs aan het woord:

The responder rate was significantly higher (p<0.05) in the HF group (80%, 16 out of 20) than in the TENS group (33%, seven out of 21). Subgroup analysis revealed that HF was more effective than TENS in relieving the symptoms of non-painful neuropathy (HF: 100%, seven out of seven; TENS: 44%, four out of nine; p<0.05) and painful neuropathy (HF: 69%, nine out of 13; TENS: 25%, three out of 12; p<0.05). The responders did not differ in terms of the reduction in mean symptom intensity during the trial.

Dieronderzoek TENS en neuropathie

Een interessante studie is gedaan bij ratjes met neuropathie. Drie verschillende soorten stroom werden getest, lage frequentie, hoge frequentie en de combinatie van de twee. Dagelijkse hoge frequentie stroom of de combinatie TENS verminderde de mechanische allodynie (pijn door bijvoorbeeld aanraking of druk) ten opzichte van de onbehandelde ratjes. De TENS had echter geen effect op de warmte allodynie. Ook was er bij de hoge frequentie meer van de neurotransmitter GABA te vinden in de dorsale hoorn in het ruggenmerg. De combinatie TENS verhoogde in de dorsale hoorn, aspartaat, glutamaat en glycine. Het interessante van deze studie is dat de TENS op het andere pootje werd geplakt dan dat de neuropathie aanwezig was. En dat de neurotransmitters aan beide kanten in het ruggemerg verhoogd waren. Dit zou kunnen betekenen dat, wanneer een patient te veel pijn ervaart wanneer de TENS aan de aangedane kant wordt aangemeten, ook mogelijk effect bereikt kan worden door de TENS aan de niet aangedane kant te gebruiken.[5]

Prof.dr. Jan M. Keppel Hesselink, MD en DJ Kopsky, MD, versie juli 2009

 

Referentie

[1] Kumar D, Marshall HJ. | Diabetic peripheral neuropathy: amelioration of pain with transcutaneous electrostimulation. | Diabetes Care. | 1997 Nov;20(11):1702-5.

[2] Forst T, Nguyen M, Forst S, Disselhoff B, Pohlmann T, Pfützner A. | Impact of low frequency transcutaneous electrical nerve stimulation on symptomatic diabetic neuropathy using the new Salutaris device. | Diabetes Nutr Metab. | 2004 Jun;17(3):163-8.

[3] Kumar D, Alvaro MS, Julka IS, Marshall HJ. | Diabetic peripheral neuropathy. Effectiveness of electrotherapy and amitriptyline for symptomatic relief. | Diabetes Care. | 1998 Aug;21(8):1322-5.

[4] Reichstein L, Labrenz S, Ziegler D, Martin S. | Effective treatment of symptomatic diabetic polyneuropathy by high-frequency external muscle stimulation. | Diabetologia. | 2005 May;48(5):824-8. Epub 2005 Apr 14.

[5] Somers DL, Clemente FR. | Contralateral high or a combination of high- and low-frequency transcutaneous electrical nerve stimulation reduces mechanical allodynia and alters dorsal horn neurotransmitter content in neuropathic rats. | J Pain. | 2009 Feb;10(2):221-9. Epub 2008 Nov 17.