HIV en neuropathie slechte combinatie

HIV en neuropathie zijn beide al een vervelende aandoening, maar samen is het helemaal pijnlijk. Brandende pijn, scherpe stekende pijn en gevoelloosheid soms in de voeten (painful numbness genoemd, of ook wel anesthesia dolorosa).

freeimages-jayanta-behera-1143860-INP hiv neuropathieDe meest voorkomende pijn is vaak aan de zolen, en dan vooral ‘s nachts. En er is veel verlies van de kwaliteit van leven.[1] Ongeveer 30% van alle mensen met HIV hebben verschijnselen van neuropathische pijn. Dunne zenuwvezel beschadigingen spelen zeker een rol.

Bijwerking van behandeling

In de eerste plaats is HIV neuropathie een duidelijke bijwerking van de behandeling met bepaalde HIV remmers, zoals bijvoorbeeld stavudine (d4T) en zidovudine (ZDV), maar ook door andere HIV remmers. Daarnaast is de ziekte zelf een factor die neuropathie in de hand kan werken.

Dat laatste is al bekend vanaf de 80’er jaren van de vorige eeuw.[2][3][4] Het perifere zenuwstelsel bij de HIV patiënt wordt dus van twee kanten bedreigt. Van de infectie zelf uit, en door de bijwerkingen van de HIV remmers.

Er wordt in de literatuur het volgende onderscheid gemaakt bij HIV Neuropathie:

  1. door infectie: distale sensorische neuropathie en are known as distal sensory (HIV-DSP)
  2. door antiretrovirale therapy (ART), de antiretrovirale ‘drug-induced’ toxische neuropathie (ATN) [5]

In het totaal zijn er ruim 1000 artikelen over HIV patiënten met neuropathische pijn te vinden in de medische literatuur. De eerste in 1983, en dan ieder jaar verschijnen er zo tussen de 30 en de 80 publicaties. Er komen verschillende soorten neuropathie voor, zowel van het axon als van de myeline schede. Hoe ouder de patiënt, hoe meer kans op een neuropathie.[6]

Neuropathische pijn bij HIV

In de eerste plaats kan AIDS en HIV zelf leiden tot chronische ontstekingen in hersenen. O.a. van het bindweefsel, de gliacellen, wat bijdraagt tot verergering van de pijngewaarwording.[7] Er wordt ook gesproken bij de HIV neuropathie van zogenaamde ‘aberrante glia-neuron signaling’, een pathologische samenspraak dus tussen bindweefsel en zenuwweefsel.

Neuropathische pijn bij HIV heeft ook te maken met de giftigheid van die stoffen die ingezet worden tegen de infectie voor de energiecentrales van de zenuwcellen, de mitochondria.[8] Beschadiging van mitochondriën lijkt een steeds belangrijkere factor te zijn bij bepaalde neuropathie vormen, waaronder de HIV neuropathie.[9]

Dat lijkt vooral een effect te hebben op de myelinisatie (beschermingslaag) van de zenuwen en zou kunnen leiden tot een andersoortige neuropathie dan de andere anti HIV middelen.[10] De nieuwe anti HIV middelen (combination antiretroviral therapy, cART) lijken ook neuropathische pijn te veroorzaken, maar die neuropathie blijft vaak zonder symptomen (subklinisch).[11]

Geen stavudine bij grote en oudere AIDS patienten?

Een aansluitend interessant onderwerp is het onderzoek uit Australië. Onderzoekers onderzochten de kans op het ontstaan van een polyneuropathie door Stavudine bij AIDS patiënten en vonden dat hoe ouder de patiënt en hoe groter, hoe groter de kans werd op de ontwikkeling van een neuropathie als bijwerking. Dit vonden ze na de studie van ongeveer 3000 patiënten. Hun conclusie was:

  • Stavudine neuropathy risk increases with patiënt age and height. Prioritizing older and taller patients for alternative agents would be an inexpensive strategy to reduce neuropathy rates in countries where the burden of HIV disease limits treatment options.[12]

Versie oktober 2009; Auteurs: Prof. dr. Jan M. Keppel Hesselink, en Drs. David J. Kopsky, artsen
‘HIV en neuropathie slechte combinatie’

LDN Naltrexone bij neuropathische pijn

Bekijk hier video’s van onze patiënten.


Referentielijst

[1] Sandoval R, Roddey T, Giordano TP, Mitchell K, Kelley C. | Pain, sleep disturbances, and functional limitations in people living with HIV/AIDS-associated distal sensory peripheral neuropathy. | J Int Assoc Provid AIDS Care. | 2014 Jul-Aug;13(4):328-34.

[2] Snider WD, Simpson DM, Nielsen S, Gold JW, Metroka CE, Posner JB. | Neurological complications of acquired immune deficiency syndrome: analysis of 50 patients. | Ann Neurol. | 1983 Oct;14(4):403-18.

[3] Chavanet PY1, Giroud M, Lancon JP, Borsotti JP, Waldner-Combernoux AC, Pillon D, Maringe E, Caillot D, Portier H. | Altered peripheral nerve conduction in HIV-patients. | Cancer Detect Prev. | 1988;12(1-6):249-55.

[4] Lger JM1, Bolgert F, Bouche P, Chaunu MP, Hauw JJ, Cathala HP, Brunet P. | [The peripheral nervous system and HIV infection. 13 cases]. | Rev Neurol (Paris). | 1988;144(12):789-95.

[5] Margolis AM1, Heverling H, Pham PA, Stolbach A. | A review of the toxicity of HIV medications. | J Med Toxicol. | 2014 Mar;10(1):26-39. doi: 10.1007/s13181-013-0325-8.

[6] G A1, S PK2, B N3, Bs N4. | HIV Associated Sensory Neuropathy. | J Clin Diagn Res. | 2014 Jul;8(7):MC04-7. doi: 10.7860/JCDR/2014/8143.4531. Epub 2014 Jul 20.

[7] Galligan JJ1. | HIV, opiates, and enteric neuron dysfunction. | Neurogastroenterol Motil. | 2015 Apr;27(4):449-54. doi: 10.1111/nmo.12539.

[8] Shikuma CM1, Bennett K, Ananworanich J, Gerschenson M, Teeratakulpisarn N, Jadwattanakul T, DeGruttola V, McArthur JC, Ebenezer G, Chomchey N, Praihirunkit P, Hongchookiat P, Mathajittiphun P, Nakamoto B, Hauer P, Phanuphak P, Phanuphak N; SEARCH 003 protocol team. | Distal leg epidermal nerve fiber density as a surrogate marker of HIV-associated sensory neuropathy risk: risk factors and change following initial antiretroviral therapy. | J Neurovirol. | 2015 May 22. [Epub ahead of print]

[9] Flatters SJ1. | The contribution of mitochondria to sensory processing and pain. | Prog Mol Biol Transl Sci. | 2015;131:119-46. doi: 10.1016/bs.pmbts.2014.12.004. Epub 2015 Feb 7.

[10] Garcia-Perez E1, Sol R, Sumalla M, Serra J. | BEHAVIORAL AND ELECTROPHYSIOLOGICAL ABNORMALITIES IN TWO RAT MODELS OF ANTIRETROVIRAL DRUG-INDUCED NEUROPATHY. | Pain. | 2015 Apr 24. [Epub ahead of print]

[11] Lee AJ1, Bosch RJ, Evans SR, Wu K, Harrison T, Grant P, Clifford DB. | Patterns of peripheral neuropathy in ART-nave patients initiating modern ART regimen. | J Neurovirol. | 2015 Apr;21(2):210-8. doi: 10.1007/s13365-015-0327-1. Epub 2015 Feb 13.

[12] Cherry CL, Affandi JS, Imran D, Yunihastuti E, Smyth K, Vanar S, Kamarulzaman A, Price P. | Age and height predict neuropathy risk in patients with HIV prescribed stavudine. | Neurology. | 2009 Jul 28;73(4):315-20.


Wat kunnen wij voor u betekenen?

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Ik ga akkoord met de privacyverklaring*