Wat is de oorzaak van kaakpijn?

Er is zelden of nooit sprake van één enkele oorzaak voor kaakpijn of TMD. Het ontstaan van kaakpijn is het gevolg van meerdere factoren samen waarbij gedacht kan worden aan trauma op de kaken, groot of klein, gewrichts- en spieraandoeningen, gewoontes, houding en parafuncties.

pixabay-778075-INP-Instituut-voor-Neuropathische-Pijn kaakpijn oorzaakDe oorzaken kunnen de klachten onderhouden. Daarom wordt er bij kaakpijn in de behandeling veel aandacht geschonken om deze factoren uit te bannen of te verminderen. Naast deze factoren speelt de emotionele status van de patiënt een belangrijke rol.

Er is geen snelle behandelmethode om van de klachten af te komen. Vaak is er sprake van chronische klachten waarbij het spreekwoord “de klachten komen te paard en gaan te voet” maar al te zeer opgaat.

Uit onderzoek blijkt dat vooral het onder controle krijgen van de onderhoudende factoren, samen met de behandeling door de tandarts de beste resultaten laat zien.

Factoren die geassocieerd zijn met kaakpijn

Een direct trauma op de kaken kan een directe aanleiding zijn voor het ontstaan van kaakpijn. Onder direct trauma wordt verstaan een slag of stoot tegen de kaak, overstrekking van de kaak en soms sterke compressie van de kaak.

Langdurige tandheelkundige behandelingen of moeizame verwijderingen van bijvoorbeeld verstandskiezen kunnen ook trauma aan de kaak toebrengen. Als laatste kun je in deze categorie ook nog rekenen de intubatie bij volledige narcose en chirurgische behandelingen in de keel en maag die uitgevoerd worden via de mond.

Abnormale gewoonte

Veel mensen hebben in het dagelijks leven gewoonten waarbij zij overmatig gebruik maken van hun kauwstelsel. Deze gewoonten ontstaan vaak als uitvloeisel van drukte en spanningen. In enkele gevallen kan dit leiden tot overbelasting van de kauwspieren.

Een en ander kan zich dan uiten in een heel scala van klachten. Variërend van een stijf, vermoeid gevoel tot heftige pijn in de wang of uitstralend naar kaakgewricht, oor en hoofd/halsgebied. Bij de gewoonten en parafuncties kun je denken aan:

  • knarsetanden; d.w.z. het met kracht langs elkaar laten glijden van de tanden en kiezen van de onderkaak tegen die van de bovenkaak.
  • klemmen; dit is het stevig en met kracht tegen elkaar klemmen of persen van de tanden en kiezen.
  • nagelbijten; het bijten van nagels en/of velletjes.
  • bijten op voorwerpen; potloden, pennen, spelden en anderen.
  • overmatig kauwgum kauwen.
  • bijten en/of zuigen op lippen en/of wang.
  • persen en/of zuigen op de tong.

De occlusie van tanden en kiezen verwijst naar de wijze waarop tanden en kiezen met elkaar contact maken. Nog niet zo heel lang geleden dacht de tandheelkundige professie dat dit de belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van kaakpijn was. Talloze onderzoeken, waaronder een wetenschappelijk onderzoek dat in onze praktijk is uitgevoerd, heeft aangetoond dat de rol van de occlusie slechts gering is.

Psychosociale factoren

Veel patiënten met kaakpijn geven aan dat de klachten begonnen of verergerden door toename van emotionele stress. Wanneer men niet zo lekker in zijn vel stak of bij depressies of overspannenheid. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt ook dat bij deze patiënten er vaker sprake was van hogere niveaus van angst of depressie dan bij niet kaak patiënten.

Wel moet daarbij opgemerkt worden dat het kip-of-eiverhaal hier nog wel verwarring biedt. Met andere woorden: bestaat angst en depressie nu voor het ontstaan van kaakpijn, en draagt het daartoe bij? Of is het een gevolg van de chronische pijn die vaak gepaard gaat met kaakpijn? Spreekwoorden als de pijn verbijten verwijzen hiernaar. Het niveau van tandenknarsen en klemmen neemt toe met pijn en zo ook de emotionele stress.

Ziekte en aandoeningen van de kaakgewrichten

In de kaakgewrichten kunnen zich diverse vormen van artritis ontwikkelen zoals in andere gewrichten van het lichaam. Osteoartritis is niet ongewoon in een vergrijzende samenleving. Ook andere ziekten kunnen hun weerslag hebben op het functioneren van de kaakgewrichten, denk hierbij aan: ziekte van Parkinson, Myastena gravis, Multiple Sclerose.

Overige factoren

Misbruik van medicijnen of juist het gebruik van bepaalde medicijnen kan een invloed hebben op het centrale zenuwstelsel en op de spieren. Op die wijze kan dat ook zijn weerslag weer hebben voor het functioneren van het kauwstelsel.

Kortom, de oorzaak van kaakpijn is goed te achterhalen en is een behandeling voor handen.

Prof. dr. J.M. Keppel Hesselink, Drs. D.J. Kopsky, arts

Bekijk hier video’s van onze patiënten over neuropathie.

Oorzaak Fibromyalgie kent veel factoren

Craniomandibulaire disfunctie van de kaak
Pijn, de rol van de sensorische afferente actiepotentiaal activiteit (SA)
McGill vragenlijst bij pijn


Wat kunnen wij voor u betekenen?

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Ik ga akkoord met de privacyverklaring*