De rol van het vasculaire endotheel

In 2010 startte het ZonMW een boeiend project, dat o.a. de relatie onderzoekt van stikstofoxide en endotheline (vasculaire endotheel) bij de pathogenese van diabetische neuropathie. Dit onderzoek werd ingediend door Prof. dr. C.D.A. Stehouwer van het VUMC.

De hypothesen en het onderzoeksvoorstel

88889585-Victor-Josan-Dreamstime-INP-Instituut-voor-Neuropathische-Pijn vasculaire erodontheelDe toegenomen morbiditeit bij diabetes wordt grotendeels veroorzaakt door chronische complicaties als hart- en vaatziekten, nefropathie en retinopathie.

Deze complicaties komen opvallend vaak samen voor, namelijk bij diegenen bij wie micro albuminurie optreedt (Bij insulineafhankelijke diabetes [IADMI uiteindelijk 30-40%; bij niet-insuline-afhankefijke diabetes [NLADMI 25-50%.)

Dit heeft geleid tot de hypothese dat micro albuminurie een uiting is van gegeneraliseerde schade van het vaat endotheel. Endotheel disfunctie is betrokken bij de pathogenese van diabetische nefropathie en retinopathie, -hypertensie en atherosclerose. Dit kan zo de gevonden samenhang verklaren. Eigen onderzoek ondersteunt deze hypothese.

Hierop voortbouwend doen zich twee vragen voor:

  • Wat is de aard van de endotheel disfunctie?
  • Wat zijn de determinanten en gevolgen van deze disfunctie?

Deze vragen baton zich volgens ons het best onderzoeken door een combinatie van experimentele en observationeel-epidemiologische methoden. De functionele toestand van het endotheel zal worden beschreven door het meten van albuminurie, plasmaspiegels van verscheidene door endotheel geproduceerde eiwitten. En door het meten van de reactie op intraveneuze toediening van L-arginine, voorloper van de vaatverwijder stikstofoxide.

Deel 1A (experimenteel)

De rol van stikstofoxide en endotheline bij de pathogenese van diabetische neuropathie bij IADM. Bij TADM bestaat, voordat micro albuminurie optreedt, vaatverwijding, die zou kunnen bijdragen aan verhoogde capillaire druk en endotheelschade. Als eenmaal micro albuminurie optreedt, stijgt de bloeddruk. Onze hypothese is dat endotheel bij LADM aanvankelijk teveel stikstofoxide en te weinig endotheline produceert.

Dit leidt tot vasodilatatie. Daardoor ontstaat endotheel schade. Pas in deze fase worden minder stikstofoxide en meer endotheline geproduceerd. We willen dit door het meten van endotheline spiegels en onderzoeken de reactie op L-arginine-infusie bijl gezonden (tijdens normo- en hyperglykemie) en personen met LADM zonder en met diabolische neuropathie. 

Deel 1B (epidemiologisch)

Relatie tussen disfunctie van vaat endotheel, micro albuminurie en arteriële bloeddruk bij IADM. Is bloeddrukstijging oorzaak of gevolg van endotheelschade? We zullen in een prospectief te vervolgen cohort de relatie tussen bloeddruk, albumine-excretie en endotheel functieparameters onderzoeken.

Deel 2A (epidemiologisch)

Hart- en vaatziekten bij NLADM en gestoorde glucosetolerantie: de rol van het vasculaire endotheel. Bij NIADM bestaat “clustering” van hypertensie, dyslipidemie, hyperglykemie en hyperinsulinemie. Toch is de prognostische waarde van deze risicofactoren relatief gering.

In tegenstelling tot die van variabelen die endotheelschade weerspiegelen zoals micro albuminurie. Onze is dat deze risicofactoren slechts bib personen leiden tot endotheelschade, wat vervolgens predisponeert tot atherotrombotische ziekten.

We zullen bij twee cohorten met resp. gestoorde glucosetolerantie en NLADM onderzoeken a. of (en zo ja, welke van) deze risicofactoren geassocieerd zijn met het ontstaan van endotheel disfunctie, en b. of de prognostische waarde (voor het optreden van hart- en vaatziekten) van deze risicofactoren beperkt is tot diegenen bij wie endotheelschade optreedt.

Deel 2B (experimenteel)

Invloed van hyperinsulinemie op endotheel functie. Hyperinsulinemie wordt door velen een belangrijke cardiovasculaire risicofactor geacht, maar over het mechanisme is nog weinig bekend. Door infusie van insuline bij gezonden en diabeten zal het effect op endotheel functieparameters worden nagegaan.

Commentaar

Het is belangrijk dat we verder onderzoeken hoe de disfunctie van de kleine bloedvaatjes samenhangt met andere problemen bij diabetes. Daarom is dit soort onderzoek zeer relevant. Uiteindelijk helpt inzicht in de pathogenese van diabetische neuropathie om ook nieuwe en betere geneesmiddelen te maken. 

Mei 2010, prof. dr. Jan M. Keppel Hesselink
‘De rol van het vasculaire endotheel’

Werkt Fentora (Fentanyl) bij doorbraakpijn?

Bekijk hier video’s van onze patiënten over neuropathie.

Werkt Memantine bij neuropathische pijn?
Iontoforese bij chronische pijn
Pijnvrij bij diabetes type 1


Wat kunnen wij voor u betekenen?

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Ik ga akkoord met de privacyverklaring*