Wat doet PEA met mestcellen bij reuma?

Steeds weer ontdekken onderzoekers nieuwe aangrijpingspunten om de problemen op te lossen die bij reuma een rol spelen, zoals nu de mestcellen.

Zo zijn in de gewrichten van patiënten met reuma veel meer mestcellen te vinden dan in gewrichten van gezonde personen. En hoe ernstiger de symptomen, hoe meer mestcellen er aanwezig zijn in het ontstoken gewrichtskapsel. Bovendien weten we uit een serie experimenten in diermodellen en andere laboratoriumstudies dat je zonder mestcellen geen gewrichtsontsteking krijgt.

Wat doen mestcellen bij reumatoïde artritis?

136685899-Siarhei-Yurchanka-Dreamstime-INP-Instituut-voor-Neuropathische-Pijn mestcel neuropathie mestcellen reumaMestcellen maken een belangrijk deel uit van het afweersysteem. Deze cellen heten mestcellen omdat het lijkt alsof het vetgemeste cellen zijn: ze staan bol van uitermate kleine korreltjes.

Die korrels bevatten allerlei irriterende stofjes, zoals histamine en de zogenaamde interleukines, die het afweersysteem stimuleren. Dat kan mooi zijn, maar bij reuma en verwante aandoeningen loopt die actie uit de hand.

Mestcellen spelen ook een grote rol bij allerlei allergieën. En werden door de Nobelprijs winnares, professor Montalcini, ook wel de Prima Donna-cel van ons afweersysteem genoemd.

Mestcellen hopen zich niet alleen in het gewrichtskapsel op, maar ook in de afwijkingen en beschadigingen van het bot bij reuma, de zogenaamde pannus en de wonden in het bot, de zogenaamde bot-erosies.

Ophoping van mestcellen

Opeenhopingen van mestcellen zien we ook optreden bij andere vormen van gewrichtsontstekingen:

  • zoals bij jeugdreuma,
  • systemische lupus erythematosus,
  • psoriasis met artritis,
  • ouderdomsartrose en bij osteoartrose.

Ook de concentratie van de nare ontstekingsbevorderende uitscheidingsproducten van de mestcellen, zoals tryptase en histamine, is sterk verhoogd bij deze ziektebeelden.

Op de buitenste laag van deze cellen hechten zich bovendien allerlei moleculen die antistoffen heten. Die antistoffen hechten aan lichaamsvreemde stoffen (ziektekiemen en allergenen) en activeren zo nog eens extra de mestcellen.

Die geactiveerde mestcellen op hun beurt helpen het afweersysteem sterk op gang brengen. Zo ontstaat een uit de hand lopende ontsteking. Bij reuma en bijvoorbeeld de ziekte van Bechterew wil je dat soort ontstekingen liever niet zien in je gewrichten.

Het negatieve ontstekingsproces bij reuma

Antistoffen vormen zich in ons bloed als we in contact zijn geweest met iets wat niet in ons lichaam hoort, zoals een virus of bacterie. Ook bij chronische aandoeningen, zoals reuma, ontstaan er antistoffen.

De antistoffen bij reumatoïde artritis die het meest voorkomen, worden ACPA’s genoemd. Die antistoffen noemen we reumafactoren. Al in de jaren 50 van de vorige eeuw zijn die reumafactoren ontdekt. Dit blijken auto-antistoffen te zijn.

Auto-antistoffen zijn antistoffen die zich richten tegen het eigen lichaam (auto staat voor eigen). Ze zijn vaak al aanwezig in het bloed voordat klinisch reuma is aangetoond en voorspellen vaak een ernstig verloop van de ziekte.

Communicatie tussen de cellen

Zij lijken ook een rol te spelen bij het ontstaan van ontstekingen. Afweercellen produceren bij reumatoïde artritis veel ontstekingseiwitten, en een deel daarvan dragen de naam cytokines. Cytokines heb je in allerlei verschillende soorten, en ze geven allemaal signalen af, het zijn een soort boodschappen moleculen.

Ze zijn belangrijk voor de communicatie tussen cellen, zetten de afweerreactie aan of zorgen ervoor dat andere cytokines aangemaakt worden. Het cytokine met de naam Interleukine-1 (IL-1) zorgt voor de koortsreactie bij ontstekingen.

Dat helpt de infectie te bestrijden, maar bij reumatoïde artritis wordt er in het ontstoken gewricht te veel IL-1 geproduceerd. IL-1 wordt bijvoorbeeld door de mestcellen geproduceerd. Daardoor worden gewrichten pijnlijk, dik en stijf. Uiteindelijk raken bot en kraakbeen beschadigd.

Voorkomen van de gewrichtsafwijkingen

De gevolgen van gewrichtsontstekingen door reuma kunnen desastreus zijn voor het dagelijks leven en werk van de patiënt. Met krachtige medicijnen bij aanvang van de ziekte is bij een deel van de patiënten veel ellende te voorkómen.

Bijnierschorshormonen (meestal in de vorm van prednison) worden vaak gebruikt in de behandeling van reumatoïde artritis. Langdurig gebruik met deze sterke en algemene ontstekingsremmers geeft vaak ernstige bijwerkingen zoals overgewicht, hoge bloeddruk en diabetes. Nieuwe middelen zijn dus hard nodig. En die nieuwe middelen zijn nu beschikbaar. Maar helaas, ook die hebben problemen.

Het grote nadeel van de nieuwe generatie van reumaremmers, de zogenaamde ‘biologicals’ of TNF remmers, is dat zij niet alleen de gewrichtsontsteking remmen maar ook de eigen afweer tegen bacteriën. Patiënten die een biological gebruiken, lopen dus een grotere kans op infectieziekten.

Overactieve mestcellen remmen met PEA

Als de mestcellen op hol geslagen zijn zoals bij bepaalde ontstekingen, kunnen deze cellen met Palmitoylethanolamide vaak weer in het gareel gebracht worden.

Het is als een zinvolle dieet toevoeging al in de jaren veertig van de vorige eeuw geïdentificeerd door Tsjechische onderzoekers. Deze ontdekten dat met het toevoegen van eierdooiers aan dieet van ondervoedde kinderen de frequentie van infecties afnam.

Bij verdere studie bleek de stof Palmitoylethanolamide (PEA), die in eierdooiers aanwezig is, verantwoordelijk te zijn voor dat effect. Dat werd verder nog eens duidelijk in enkele klinische studies bij honderden volwassenen en kinderen in de jaren zeventig. Het toevoegen van Palmitoylethanolamide (PEA) aan dieet bleek namelijk de ernst van griepsymptomen en acute infecties te verminderen.

Werking van PEA duidelijk aangetoond

PEA is bij een heel aantal pijnproblemen onderzocht en bleek steeds veilig en effectief te zijn. Formele grote studies zijn niet gedaan bij reuma of de ziekte van Bechterew, maar alleen al de pijnstillende werking en de potentie om ontstekingen die door mestcellen veroorzaakt worden te remmen, rechtvaardigt het gebruik.

De ontstekingsremmende en pijnstillende werking van Palmitoylethanolamide zijn inmiddels in honderden preklinische en klinische studies duidelijk aangetoond. Ook is duidelijk geworden dat chronische pijnsyndromen vaak berusten op chronische ontstekingen. En met dit middel sla je twee vliegen in een klap.

Omdat het vrijwel geen bijwerkingen heeft, kan het zonder problemen gebruikt worden naast andere antireuma-middelen en laat het zich makkelijk inzetten. PEA is beschikbaar als voedingssupplement, en kan zonder recept verkregen worden. Breng wel altijd de behandelend arts op de hoogte als u PEA gaat proberen.

Bron

Lee DM, Friend DS, Gurish MF, Benoist C, Mathis D, Brenner MB: Mast cells: a cellular link between autoantibodies and inflammatory arthritis. Science 2002, 297:1689-1692. Corr M, Crain B: The role of Fcγ γR signaling in the K/B x N serum transfer model of arthritis. J Immunol 2002, 169:6604-6669. Metcalfe DD, Baram D, Mekori YA: Mast cells. Physiol Rev 1997, 77:1033-1079.

Prof. dr. Jan M. Keppel Hesselink, februari 2011
‘Wat doet PEA met mestcellen bij reuma?’

Koude Multifocale Motorische Neuropathie (MMN)

Bekijk hier video’s van onze patiënten over PEA.

Werken Ayurvedische kruiden bij diabetes?
Syringomyelie en brandende pijn verholpen
Wat is Causalgie?


Wat kunnen wij voor u betekenen?

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Ik ga akkoord met de privacyverklaring*