Wat te doen bij zenuwpijn na borstkanker?

Aanhoudende pijnklachten en zenuwpijn na borstkanker of een borst operatie komt nogal eens voor. Na een borstamputatie of borstsparende operatie waarbij lymfklieren uit het okselgebied zijn verwijderd, kan zenuwpijn optreden.

137526286-motortion-Dreamstime-INP-Instituut-voor-Neuropathische-Pijn zenuwpijn borstkankerDeze pijn wordt ook wel ‘Post Mastectomie Pijn Syndroom’ (PPMS) genoemd. Ook wel ‘deafferentatiepijn’ of ‘neuropathische pijn’. PPMS komt kort na de operatie bij zeker 50% van de vrouwen voor.[1]

Meestal verdwijnt deze pijn na zes maanden vanzelf weer, maar bij ongeveer 30% blijft de pijn aanwezig. De pijn begint doorgaans meteen of kort na de operatie, maar kan ook pas maanden of jaren daarna optreden.

Overgevoeligheid in een ongevoelig gebied

Waarom het jaren later nog kan optreden, is niet bekend. Bij de operatie kan de gevoelszenuw worden doorgesneden of beschadigd. Deze loopt door het operatiegebied en is door bloedingen tijdens de operatie moeilijk te zien.

Het is dus geen gevolg van slordig opereren. Er hoeft daardoor geen zenuwpijn te ontstaan. Meestal zal de huid van het okselgebied en de achterzijde van de arm, doof en onaangenaam aanvoelen bij het aanraken. Dat is normaal, en komt bij 60 tot 70 procent van de behandelde vrouwen voor. Dit dove gevoel kan levenslang blijven.

Bij zenuwpijn ontstaat juist overgevoeligheid in een ongevoelig gebied; dit wordt anesthesia dolorosa genoemd. Door het langdurig uitzenden van prikkels vanuit de overgevoelige zenuwuiteinden uit het okselgebied naar het ruggenmerg en de hersenen, ontstaat centrale sensitisatie: verhoogde gevoeligheid voor pijn.

Chronisch, of gaat vanzelf over

Bij centrale sensitisatie breidt het pijnlijke gebied zich vaak uit. De pijn blijft aanwezig en kan dus chronisch worden. Door behandeling met medicijnen in een vroeg stadium (binnen drie maanden), wordt waarschijnlijk voorkomen dat centrale sensitisatie optreedt.

Sommige soorten chemotherapie (b.v. met taxanen of vinca alkaloiden) kunnen ook zenuwpijn veroorzaken. Meestal gaat deze zenuwpijn na enige tijd over, maar soms ook niet. De klachten beginnen meestal tijdens de chemotherapie met tintelingen en een dof of slapend gevoel in handen en voeten. Goed slapen is belangrijk, want vermoeidheid verergert de klachten. Er valt niet te voorspellen wie wel of niet zenuwpijn zal krijgen.

Behandeling in een vroeg stadium geeft de beste resultaten. Het natuurlijke pijnstillende middel Palmitoylethanolamide (PEA) heeft bewezen nut bij chemokuur geïnduceerde zenuwpijnen, en bij andere chronische pijn.

Hoe herkent je zenuwpijn na een borstoperatie?

Kenmerkend voor zenuwpijn zijn ongewone pijnsensaties zoals: brandend, schrijnend, zeurend, ‘speldenprikken‘, stekend of een ‘strakke band’ gevoel om de borstkas en/of bovenarm. De pijn wordt gevoeld in de huid van de oksel, aan de achterzijde van de bovenarm, aan borstkaswand en aan de schouder van de geopereerde zijde.

  • De grootte van het gebied waarin pijn ervaren wordt, varieert per persoon.
  • De pijn kan variëren van storend tot zeer hevig, constant of wisselend.
  • De frequentie van de pijn kan constant zijn of variërend.
  • De hevigheid van de pijn kan toenemen bij inspanning, maar ook bij kou en hitte, bij vermoeidheid en bij emotie.

Diagnose van zenuwpijn

Het stellen van de juiste diagnose zenuwpijn na borstkanker moet goed en nauwkeurig gebeuren. Zenuwpijn kan vastgesteld worden door andere oorzaken van pijn uit te sluiten. Doordat de kenmerkende pijnsensaties niet reageren op de gebruikelijke pijnstillers, wordt duidelijk dat er sprake is van andere pijn dan pijn die hoort bij een operatie.

Voor de behandeling van zenuwpijn na borstkanker kan het zinvol zijn als de pijnprotocollen niets opleveren, om lokale pijnstillende crèmes te proberen. Vooral Fenytoine crème of Ketamine crème kunnen helpen. Samen met PEA (Palmitoylethanolamide), kan deze crème veel verlichting betekenen.

Juni 2019, prof. dr. Jan M. Keppel Hesselink, pijnarts
‘Wat te doen bij zenuwpijn na borstkanker?’

Richtlijnen zenuwpijn bij kanker moeten duidelijker

Bron

Borstkanker website

Xeloda kan neuropathie veroorzaken
Goshajinkigan bij neuropathie door Oxaliplatin
POEMS, een zeldzame polyneuropathie


Referentielijst

[1] Larsson IM1, Ahm Sørensen J1, Bille C1. | The Post-mastectomy Pain Syndrome-A Systematic Review of the Treatment Modalities. | Breast J. | 2017 May;23(3):338-343. doi: 10.1111/tbj.12739. Epub 2017 Jan 30.


Wat kunnen wij voor u betekenen?

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Ik ga akkoord met de privacyverklaring*