Wat is MGUS neuropathie?

Monoclonal gammopathy of undetermined significance, ja dat betekent MGUS neuropathie. Je ziet al meteen aan dat woord dat we het een en ander niet weten van deze zeldzame vorm van een demyeliniserende neuropathie.

38562610-Kts-Dreamstime-INP-Instituut-voor-Neuropathische-Pijn mgus neuropathie
Digitale weergave van zenuwverbindingen

Het is een neuropathie waarbij de beschermlaag om de zenuwvezels kapot gaat. Dit is omdat het lichaam vermoedelijk tegen een eiwitje in die beschermlaag afweerstoffen maakt.

MGUS: chronisch, zeldzaam en na de 50

Deze polyneuropathie is een chronische aandoening en komt vooral voor bij mensen op oudere leeftijd, meestal na het vijftigste jaar.

Zeldzaam voorkomend en vooral bij mannen: in Nederland hebben vermoedelijk vierhonderd mensen deze polyneuropathie.MGUS polyneuropathie is in ieder geval niet erfelijk.

De neuropathie noemen we monoclonaal, omdat er een bepaald soort antistoffen in het bloed gevonden wordt, dat heet een monoclonale (een soort) gammopathie. Gammo staat voor dat eiwit, en pathie staat gewoon voor ziekte.[1]

MGUS zonder én met neuropathie

MGUS komt geïsoleerd wat meer voor. Dan zijn er geen polyneuropathie verschijnselen, maar alleen dat eiwitje in het bloed.[2]Vier van de vijf MGUS patiënten blijven vrij van polyneuropathische verschijnselen. Waarom? We weten het niet.

Dan wordt de MGUS toevallig ontdekt bij onderzoek van het bloed.

Bij MGUS polyneuropathie is er helaas een verkeerde reactie van het eigen afweersysteem. Want de afweercellen van één type maken in overmaat die antilichamen tegen het eigen lijf aan, en die zijn dus gericht tegen een deel van de zenuw.[3][4]

In deze zin is MGUS polyneuropathie dus een auto-immuunziekte. De MGUS polyneuropathie is een langzaam voortschrijdende ziekte. En soms is de ziekte een paar jaar stabiel.

Het begint met de bekende verschijnselen van tintelingen, prikkelingen, een ´bandgevoel´ om de voeten, het gevoel op kussentjes te lopen of een doof gevoel in de voeten. Later ontstaan ook spierproblemen zoals klapvoeten. Krachtverlies kan ook verder zich ontwikkelen in de armen en handen.

Door oefening wordt de algemene conditie beter. Dat helpt altijd, maar de sensibele en motorische uitval worden er niet minder door.

Polyneuropathie en gammopathie

Een moeilijk woord: de monoklonale gammopathie. Dat is een aandoening waarbij in het bloed of in de urine bepaalde antilichamen gevonden worden; de zogenaamde monoklonale immunoglobulinen (M-proteïnen = paraproteïnen).

Bij een M-proteïne (paraproteïne) is er sprake van een immunoglobuline afkomstig van bepaalde witte bloedcellen, de B-lymfocyten of de plasmacellen. Bij de paraproteinemie, het aanwezig zijn van bepaalde antilichamen in het bloed, kan ook een polyneuropathie optreden. En ook andere soorten van neurologische stoornissen.

Verhoogde concentraties uitgesloten

Verhoogde concentraties paraproteines worden o.a. aangetroffen bij het multipel myeloom, de macroglobulinemie (ziekte van Waldenström), bij non-Hodgkin-lymfomen, chronische lymfatische leukemie en bij amyloidose.

Men spreekt van een Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance (MGUS) waarbij de bovenstaande oorzaken voor de aanwezigheid van een monoklonale gammopathie, zoals het multipel myeloom of amyloidose, zijn uitgesloten. Neuropathie vormen bij dit soort stoornissen van het immuunsysteem worden ook wel  ‘Dysimmune neuropathies’ genoemd.[5]

Daarvan onderscheiden we er 4:

  1. Het Guillain-Barré syndroom (GBS),
  2. De chronische inflammatoire demyeliniserende polyradiculoneuropathy (CIDP),
  3. De multifocale motorische neuropathie, en de
  4. Polyneuropathie geassocieerd met de anti-MAG eiwitten (myelin-associated-glycoproteine), de IgM monoclonale gammopathie.

De anti-MAG neuropathie

Het anti–myelin–associated glycoprotein (MAG) bij deze neuropathie leidt bijvoorbeeld tot ernstige motorische symptomen, en zelfs tot spieratrofie. Het klinische beeld lijkt in die gevallen sterk op het beeld dat we kennen bij de ziekte van Charcot–Marie–Tooth. In biopsies van de nervus suralis vindt men lesies in het myeline en aanwijzingen voor neerslagen van IgM antilichamen.

Behandeling van deze gammopathievormen vindt plaats in gespecialiseerde centra met een veelheid van farmaca.[6]

MGUS behandeling?

Helaas is er voor de MGUS polyneuropathie geen standaard behandeling beschikbaar. Soms wordt behandeld met een soort chemokuur,  dan worden cyclofosfamide en prednison gegeven. Of fludarabine en rituximab.[7][8]

Kortom, een bijzondere vorm van polyneuropathie waar we het fijne nog lang niet van weten!

Bronnen

We citeren een bron over het algemene voorkomen van MGUS:

Dr. Kyle en collega’s ontdekten dat MGUS aanwezig is in 3,2 procent van de algemene bevolking van 50 jaar en ouder.  En in 5,3 procent van de personen van 70 jaar of ouder. De prevalentie steeg met de leeftijd, het hoogste percentage was 8,9 procent bij mannen van 85 jaar en ouder. Eerdere studies rapporteerden prevalentiepercentages variërend van 0,5 tot 3,6 procent in de normale populatie. Maar geen van die studies werd uitgevoerd als een echte populatie-gebaseerde studie. Dat is nodig voor een nauwkeurige voorspelling van de prevalentie binnen de algemene populatie. Deze eerdere bevindingen leidden tot het inzicht dat MGUS werd gevonden bij ongeveer 3 procent van de mensen van 70 jaar of ouder, en ongeveer 2 procent van de leeftijden van 50 tot 70 jaar.

NEJM Volume 346:564-569 February 21, 2002 Number 8: A Long-Term Study of Prognosis in Monoclonal Gammopathy of Undetermined Significance door: Robert A. Kyle, M.D., Terry M. Therneau, Ph.D., S. Vincent Rajkumar, M.D., Janice R. Offord, B.S., Dirk R. Larson, M.S., Matthew F. Plevak, B.S., and L. Joseph Melton, III, M.D.

Oxford Textbook of Oncology (2nd edition). Eds Souhami et al, Oxford University Press, 2002.

Wintrobe’s Clinical Haematology (11th edition) Eds Lee et al, Williams and Wilkins, 2004.

Versie februari 2010; Auteurs: Prof. dr. Jan M. Keppel Hesselink, en Drs. David J. Kopsky, artsen, revisie mei 2012, JMKH; revisie juni 2019,JMKH
‘Wat is MGUS neuropathie?’

Bekijk hier de video’s van onze artsen.

CRPS Vereniging over onze CRPS behandeling

Diabetesvereniging Nederland over onze pijnstillende crèmes
Artikel in GezondNu: De patiënt is de scheidsrechter
Is endometriose een neuropathische pijn?


Referentielijst

[1] Silberman J, Lonial S. | Review of peripheral neuropathy in plasma cell disorders. | Hematol Oncol. | 2008 Jun;26(2):55-65.

[2] La Raja M, Barcobello M, Bet N, Dolfini P, Florean M, Tomasella F, De Angelis V, Mascaretti L. | Incidental finding of monoclonal gammopathy in blood donors: a follow-up study. | Blood Transfus. | 2012 Mar 28:1-6. doi: 10.2450/2012.0083-11. [Epub ahead of print]

[3] Fisher MA, Wilson JR. | Characterizing neuropathies associated with monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS): a framework consistent with classifying injuries according to fiber size. | Neurol Clin Neurophysiol. | 2002;2002(3):2-7.

[4] Kvarnstrom M, Sidorova E, Nilsson J, Ekerfelt C, Vrethem M, Soderberg O, Johansson M, Rosen A, Ernerudh J. | Myelin protein P0-specific IgM producing monoclonal B cell lines were established from polyneuropathy patients with monoclonal gammopathy of undetermined significance (MGUS). | Clin Exp Immunol. | 2002 Feb;127(2):255-62.

[5] Léger JM, Larue S, Dashi F. | [Dysimmune neuropathies: current diagnosis and therapy]. | Rev Prat. | 2008 Nov 15;58(17):1887-9, 1892-4.

[6] Brannagan TH 3rd. | Current treatments of chronic immune-mediated demyelinating polyneuropathies. | Muscle Nerve. | 2009 May;39(5):563-78.

[7] Niermeijer JM, Eurelings M, van der Linden MW, Lokhorst HM, Franssen H, Fischer K, Teunissen LL, van den Berg LH, Schobben F, Wokke JH, Notermans NC. | Intermittent cyclophosphamide with prednisone versus placebo for polyneuropathy with IgM monoclonal gammopathy. | Neurology. | 2007 Jul 3;69(1):50-9.

[8] Niermeijer JM, Eurelings M, Lokhorst H, Franssen H, Fijnheer R, Wokke JH, Notermans NC. | Neurologic and hematologic response to fludarabine treatment in IgM MGUS polyneuropathy. | Neurology. | 2006 Dec 12;67(11):2076-9.


Wat kunnen wij voor u betekenen?

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Ik ga akkoord met de privacyverklaring*